Giới thiệu tổng quan

Bộ dữ liệu VHLSS 2024 – mẫu 9.399 hộ thu nhập – chi tiêu là vi dữ liệu chuyên sâu được trích từ cuộc Khảo sát mức sống dân cư Việt Nam năm 2024 (KSMS 2024) do Tổng cục Thống kê tổ chức trên phạm vi toàn quốc.
Đây là bộ dữ liệu cập nhật mới nhất về mức sống hộ gia đình cho năm khảo sát 2024, đặc biệt được thiết kế phục vụ các nghiên cứu hàn lâm và phân tích chính sách dựa trên thông tin chi tiết về thu nhập, chi tiêu và nghèo đa chiều.

Vì sao bộ dữ liệu này khác biệt?

Bộ 9.399 hộ là nhóm mẫu chuyên sâu về thu nhập – chi tiêu trong thiết kế KSMS 2024: mỗi hộ được thu thập đồng thời thông tin về thu nhập, nghèo đa chiều và cơ cấu chi tiêu, tạo nên bộ vi dữ liệu giàu chiều sâu cho các nghiên cứu kinh tế lượng.
Bộ dữ liệu được rút ra từ tổng thể 72.054 hộ trên 4.177 địa bàn, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng, hai giai đoạn, bảo đảm khả năng suy rộng thống kê và so sánh giữa các vùng, khu vực thành thị – nông thôn và các nhóm dân cư.
Kết quả KSMS 2024 đã được công bố chính thức qua thông cáo báo chí của cơ quan thống kê, bảo đảm tính pháp lý, độ tin cậy và khả năng trích dẫn trong công trình khoa học, luận văn, luận án và báo cáo chính sách.

Đối tượng sử dụng lý tưởng

Học viên cao học, nghiên cứu sinh: phân tích nghèo đói, bất bình đẳng, phúc lợi, tiêu dùng, thị trường lao động, tác động chính sách xã hội, đánh giá chương trình giảm nghèo.
Giảng viên, nhà nghiên cứu: xây dựng đề tài, bài báo, sách chuyên khảo, case study giảng dạy môn Kinh tế lượng, Kinh tế phát triển, Chính sách công, Kinh tế lao động, Kinh tế hộ gia đình.
Chuyên gia chính sách, tư vấn: cung cấp bằng chứng định lượng phục vụ hoạch định, giám sát và đánh giá chính sách an sinh, trợ giúp xã hội, phát triển nông thôn, giáo dục, y tế, cơ sở hạ tầng.

Phạm vi nội dung dữ liệu hộ gia đình

Bộ dữ liệu bao quát gần như toàn bộ khung phân tích mức sống hộ gia đình hiện đại, gồm:

Thông tin định danh hộ, khu vực cư trú, đặc điểm địa lý – xã hội.
Thông tin cá nhân: nhân khẩu học, giáo dục, y tế, nhân trắc, việc làm, tiền lương và thu nhập lao động.
Hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ tạo thu nhập và các nguồn thu nhập khác của hộ.
Chi tiêu hộ: ăn, mặc, ở, đi lại, giáo dục, y tế, văn hóa – giải trí, cùng các khoản chi khác, cho phép xây dựng chỉ số chi tiêu, cấu trúc tiêu dùng và ước lượng phúc lợi kinh tế.
Điều kiện sống: nhà ở, điện, nguồn nước, vệ sinh, tài sản lâu bền, tiếp cận công nghệ thông tin và truyền thông.

Sự kết hợp giữa thu nhập – chi tiêu – điều kiện sống – nhân khẩu học trên cùng một bộ dữ liệu giúp triển khai các mô hình kinh tế lượng từ đơn giản đến nâng cao, bao gồm phân tích đa biến, mô hình hồi quy tuyến tính, logit/probit, mô hình lựa chọn rời rạc, phân tích phân vị, đo lường bất bình đẳng và phân rã giãn cách thu nhập.

Khung mẫu và phương pháp thu thập hiện đại

KSMS 2024 áp dụng thiết kế mẫu ngẫu nhiên phân tầng, hai giai đoạn, trong đó địa bàn điều tra được chọn từ Mẫu chủ 2019, sau đó chọn hộ trong từng địa bàn theo phương pháp ngẫu nhiên hệ thống.
Nhóm 9.399 hộ “thu nhập – chi tiêu” là một cấu phần trong Nhóm mẫu 1, được thu thập cùng với 37.596 hộ thu nhập và quyền số chỉ số giá tiêu dùng, tạo nên nền tảng gắn kết giữa phân tích mức sống và chỉ số giá tiêu dùng.
Dữ liệu được thu thập trong 4 kỳ: tháng 2, 5, 8 và 11 năm 2024, mỗi kỳ 25 ngày, giúp giảm sai lệch mùa vụ và cho phép nghiên cứu biến động theo thời điểm trong năm.

Quy trình khảo sát và bảo đảm chất lượng

Cuộc khảo sát sử dụng phỏng vấn trực tiếp kết hợp cân đo trực tiếp cho trẻ em dưới 16 tuổi, toàn bộ phiếu hộ và phiếu xã đều được thực hiện trên thiết bị điện tử thông minh (CAPI).
Đội ngũ điều tra viên, nhân trắc viên và đội trưởng được tập huấn nghiệp vụ, chỉ được phép thu thập thông tin từ phỏng vấn trực tiếp, không sao chép từ nguồn có sẵn, bảo đảm tính nguyên gốc và độ tin cậy của dữ liệu.
Các chỉ tiêu được thiết kế với thời kỳ tham chiếu 30 ngày, 3 tháng hoặc 12 tháng tùy nội dung, cho phép linh hoạt trong xây dựng biến nghiên cứu (chi tiêu ngắn hạn, thu nhập năm, việc làm theo quý…).

Giá trị sử dụng trong giảng dạy và nghiên cứu

Cho học phần Kinh tế lượng, Phương pháp nghiên cứu: dễ dàng trích xuất mẫu, thiết kế bài tập thực hành từ thống kê mô tả đến mô hình hồi quy đa biến, phân tích tác động chính sách, ước lượng mô hình nghèo đa chiều.
Cho luận văn, luận án: bộ dữ liệu có tính cập nhật và được dùng rộng rãi trong cộng đồng nghiên cứu, giúp tăng tính so sánh quốc tế và khả năng công bố bài báo quốc tế liên quan đến phúc lợi và phát triển Việt Nam.
Cho nghiên cứu chính sách: có thể liên kết thông tin hộ với bối cảnh xã (hạ tầng, sản xuất nông nghiệp, cơ hội việc làm phi nông nghiệp, môi trường, tín dụng – tiết kiệm), hỗ trợ mạnh mẽ cho các mô hình phân tích tác động cấp địa phương.

Lợi ích nổi bật cho người mua

Tiết kiệm thời gian và chi phí thu thập dữ liệu sơ cấp, đặc biệt với đề tài thạc sĩ/tiến sĩ hoặc đề tài cấp bộ cần số liệu đại diện toàn quốc.
Tính cập nhật cao: năm khảo sát 2024, kết quả được công bố chính thức và đang là bộ dữ liệu mức sống mới nhất ở cấp hộ gia đình của Việt Nam.
Chuẩn mực phương pháp luận: dựa trên phương án mẫu và quy trình điều tra của Tổng cục Thống kê, phù hợp các yêu cầu khắt khe về phương pháp trong hội đồng chấm luận văn, luận án và tạp chí khoa học.
Tính mở trong phân tích: dễ dàng tích hợp với các công cụ phân tích phổ biến như Stata, R, Python, cho phép triển khai từ các bài thực hành cơ bản đến nghiên cứu chuyên sâu, mô hình phức tạp.